<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="K35n1258"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Tripiṭaka Koreana (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. 1258 御制莲花心轮迴文偈颂</title> <title xml:lang="zh-Hans">高丽大藏经（新文豐版）数位版, No. 1258 御制莲花心轮迴文偈颂</title> <author>宋 太宗赵炅撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> </editionStmt> <extent>25卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">K</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">1258</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-12-21 20:09:01 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Tripiṭaka Koreana (Shinwenfeng Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">高丽大藏经（新文豐版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">御制莲花心轮迴文偈颂</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Research Institute of Tripitaka Koreana(RITK), Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">高丽大藏经研究所提供，CBETA 人工输入（版本一），CBETA 人工输入（版本二）</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【丽】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02244"> <charName>CBETA CHARACTER CB02244</charName> <mapping cb:dec="985284" type="PUA">U+F08C4</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>泼</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泛-之+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07448"> <charName>CBETA CHARACTER CB07448</charName> <mapping cb:dec="990488" type="PUA">U+F1D18</mapping> <mapping type="unicode">U+21A0B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[宜/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07536"> <charName>CBETA CHARACTER CB07536</charName> <mapping cb:dec="990576" type="PUA">U+F1D70</mapping> <mapping type="unicode">U+289A3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>锐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[锐-兄+允]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07883"> <charName>CBETA CHARACTER CB07883</charName> <mapping cb:dec="990923" type="PUA">U+F1ECB</mapping> <mapping type="unicode">U+39FE</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+忽]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08073"> <charName>CBETA CHARACTER CB08073</charName> <mapping cb:dec="991113" type="PUA">U+F1F89</mapping> <mapping type="unicode">U+23140</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>旨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/日]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08891"> <charName>CBETA CHARACTER CB08891</charName> <mapping cb:dec="991931" type="PUA">U+F22BB</mapping> <mapping type="unicode">U+22663</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>恶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[栗-木+心]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08974"> <charName>CBETA CHARACTER CB08974</charName> <mapping cb:dec="992014" type="PUA">U+F230E</mapping> <mapping type="unicode">U+22649</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>恼</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恼-囟+山]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09175"> <charName>CBETA CHARACTER CB09175</charName> <mapping cb:dec="992215" type="PUA">U+F23D7</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9834</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>颖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(上/示)*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB09238"> <charName>CBETA CHARACTER CB09238</charName> <mapping cb:dec="992278" type="PUA">U+F2416</mapping> <mapping type="unicode">U+21589</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>卵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[夕*(ㄗ@、)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB11040"> <charName>CBETA CHARACTER CB11040</charName> <mapping cb:dec="994080" type="PUA">U+F2B20</mapping> <mapping type="unicode">U+23E2A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>复</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+复]</value></charProp></char> <char xml:id="CB11301"> <charName>CBETA CHARACTER CB11301</charName> <mapping cb:dec="994341" type="PUA">U+F2C25</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>阅</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@(八/允)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12752"> <charName>CBETA CHARACTER CB12752</charName> <mapping cb:dec="995792" type="PUA">U+F31D0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5F25</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>弥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[弓*(乞-乙+小)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13059"> <charName>CBETA CHARACTER CB13059</charName> <mapping cb:dec="996099" type="PUA">U+F3303</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+29BBA</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬘-又+万]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13593"> <charName>CBETA CHARACTER CB13593</charName> <mapping cb:dec="996633" type="PUA">U+F3519</mapping> <mapping type="unicode">U+2AAEC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>性</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[怡-台+主]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15891"> <charName>CBETA CHARACTER CB15891</charName> <mapping cb:dec="998931" type="PUA">U+F3E13</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2D077</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[冗-几+具]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17200"> <charName>CBETA CHARACTER CB17200</charName> <mapping cb:dec="1000240" type="PUA">U+F4330</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>从</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+(从-彳)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB21078"> <charName>CBETA CHARACTER CB21078</charName> <mapping cb:dec="1004118" type="PUA">U+F5256</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5F03</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄊ/廾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB27329"> <charName>CBETA CHARACTER CB27329</charName> <mapping cb:dec="1010369" type="PUA">U+F6AC1</mapping> <mapping type="unicode">U+39B2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[栽-木+(万-一)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB28575"> <charName>CBETA CHARACTER CB28575</charName> <mapping cb:dec="1011615" type="PUA">U+F6F9F</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3E26</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牙-(必-心)+(乂-(必-心))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30072"> <charName>CBETA CHARACTER CB30072</charName> <mapping cb:dec="1013112" type="PUA">U+F7578</mapping> <mapping type="unicode">U+20860</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>敕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(〦/米)*力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30265"> <charName>CBETA CHARACTER CB30265</charName> <mapping cb:dec="1013305" type="PUA">U+F7639</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5EBB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>庶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[措-日+(人*人)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2011-02-15T17:05:07"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0729a" n="0729a"/> <lb ed="K" n="0729a01"/><cb:docNumber>K. no. 1258</cb:docNumber> <lb ed="K" n="0729a02"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>御制莲花心轮迴文偈颂卷第一<note place="inline">幷序</note> 富</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="K" n="0729a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0301">朕闻。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0303" cb:place="inline"><note place="inline">朕者我也高大尊勝之德唯一人之称也虽非目击金容而乃耳传宝偈故曰朕闻也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0729a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0401"><persName>如来</persName>妙法理深也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0408" cb:place="inline"><note place="inline">承真如实道来成正觉故曰<persName>如来</persName>妙法者能诠教也理深 <lb ed="K" n="0729a05"/>者所显義也摽能诠之妙法开中道之玄微喩显莲花法明離染理果俱出水教行幷开敷也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0537" cb:place="inline">不可 <lb ed="K" n="0729a06"/>轻易而铨量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0606" cb:place="inline"><note place="inline">妙法高深秘要难测万象含于一字千训备于一言似于优昙难逢 <lb ed="K" n="0729a07"/>稀有非声闻小智容易而铨量也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0714" cb:place="inline">真谛奥玄智廣也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0721" cb:place="inline"><note place="inline">菩提涅槃理智二果 <lb ed="K" n="0729a08"/>也真谛者真实理<persName>佛</persName>性也智廣者无漏根本智也奥女者心欲缘而虑绝口欲谈而词丧不可思议者哉</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0729a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0901">岂非邪见而测度。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0908" cb:place="inline"><note place="inline">因中菩萨声闻尙未穷究<persName>佛</persName>之深理岂是凡夫九十六种 <lb ed="K" n="0729a10"/>邪见之徒而能测度</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1009" cb:place="inline">谅慈悲而摄受诸相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1017" cb:place="inline"><note place="inline">慈能与人天之乐悲能拔 <lb ed="K" n="0729a11"/>三涂之苦摄受者<name role="" type="person">瞿师罗</name>长者睹三尺而发心五百婆罗门见<g ref="#CB01926">灰</g>身而起信随其诸相摄受舍生也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1139" cb:place="inline">匪 <lb ed="K" n="0729a12"/>宏远而导达有情。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1208" cb:place="inline"><note place="inline">匪者非也宏者大也若非大智慈悲谁能导引群品 <lb ed="K" n="0729a13"/>令出轮迴</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1305" cb:place="inline">救度群生胎<g ref="#CB09238">卵</g>湿化。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1313" cb:place="inline"><note place="inline">现三类之化身救长夜之业苦普使四生 <lb ed="K" n="0729a14"/>九类同修十善五常</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1409" cb:place="inline">开大利益示现傍通。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1417" cb:place="inline"><note place="inline">三变土田八方严净开示要道 <lb ed="K" n="0729a15"/>大化群生故曰开大利益现鹿马之形提接同类居尊高之位诱化人天故曰示现傍通矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1536" cb:place="inline">喩说 <lb ed="K" n="0729a16"/>分明。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1603" cb:place="inline"><note place="inline">经云诸有智者以譬喩得解故云喩说分明也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1621" cb:place="inline">远離于昏浊顚倒。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0729a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1701"><note place="inline">远離者不著也昏者昏衢浊谓五浊顚倒者三顚倒也若能修行远離顚倒自然出于昏浊也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1737" cb:place="inline">人我 <lb ed="K" n="0729a18"/>执著。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1803" cb:place="inline"><note place="inline">居凡夫地有人执法执二执不断预圣无由也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1821" cb:place="inline">可超于智慧菩 <lb ed="K" n="0729a19"/>提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1902" cb:place="inline"><note place="inline">可超者可证也若菩萨遇法花之会入开示悟门何智慧而不超乃菩提而必证也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1934" cb:place="inline">发自 <lb ed="K" n="0729a20"/>予怀。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a2003" cb:place="inline"><note place="inline">发者擧明也<anchor xml:id="nkr_note_add_0729a2001" n="0729a2001"/><anchor xml:id="beg0729a2001" n="0729a2001"/>自<anchor xml:id="end0729a2001"/>予怀者宸衷也将欲擧明宸衷覆焘之心须与方便是著心轮偈也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a2035" cb:place="inline">而 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0729b" n="0729b"/> <lb ed="K" n="0729b01"/>成斯偈。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0104" cb:place="inline"><note place="inline">而者语助之辞成者<anchor xml:id="nkr_note_add_0729b0101" n="0729b0101"/><anchor xml:id="beg0729b0101" n="0729b0101"/>已<anchor xml:id="end0729b0101"/>圆之義斯偈者即心轮颂也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0124" cb:place="inline">破烦<g ref="#CB08974">恼</g>障。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0729b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0201"><note place="inline">众生无始轮迴不得出離盖为烦<g ref="#CB08974">恼</g>覆障是以<persName>佛</persName>说一乘七喩诱生智慧令破烦<g ref="#CB08974">恼</g>覆障渐求大智</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0239" cb:place="inline">入 <lb ed="K" n="0729b03"/>修行门。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0304" cb:place="inline"><note place="inline">入谓趣入众生自无始时来往复诸趣不见正道<persName>如来</persName>方便开诸教门谤劝进修使 <lb ed="K" n="0729b04"/>之令入贫子勤作斯喩显矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0412" cb:place="inline">达彼岸而精进无边。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0420" cb:place="inline"><note place="inline">达者到也菩萨 <lb ed="K" n="0729b05"/>欲出生死此岸求达菩提彼岸而乃兴慈运悲得劳忍苦历无数劫方得成<persName>佛</persName>故云达彼岸而精进无边</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0729b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0601">渡苦海而逍遥自在。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0609" cb:place="inline"><note place="inline">渡者越也苦者众苦也因众苦无边乃喩于海 <lb ed="K" n="0729b07"/>依法花事理修证必能越渡苦海方可名为出三界人沦溺既超故逍遥自在也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0732" cb:place="inline">将其小 <lb ed="K" n="0729b08"/>善。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0802" cb:place="inline"><note place="inline">将者厌也其小善者且以君之务化本在无为合于法花会三之理今言小善是谦谕也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0836" cb:place="inline">普 <lb ed="K" n="0729b09"/>施众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0904" cb:place="inline"><note place="inline">普者遍也施者与也众生者黎元也经云一雨所滋三草幷茂乃普施之義也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0934" cb:place="inline">且 <lb ed="K" n="0729b10"/>夫万仞山高。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1006" cb:place="inline"><note place="inline">四宝峰巍七金磅礡匪常情而可测唯圣智以方知<name role="" type="person">妙高山</name>四宝所 <lb ed="K" n="0729b11"/>成黄金白银水晶翡翠琉璃七金即<name role="" type="person">香水海</name>内周围七迊</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1123" cb:place="inline">劫尽而尙为<g ref="#CB01926">灰</g>烬。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0729b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1201"><note place="inline">曰历三灾俄消万仞盖洪波而浩浩矧炽煏以炎炎是致乔峦俄成煨烬经云劫火洞燃大千俱壞须<g ref="#CB12752">弥</g> <lb ed="K" n="0729b13"/>巨海磨灭无馀</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1307" cb:place="inline">五欲业重缘牵而海变桑田。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1318" cb:place="inline"><note place="inline">六尘由是纷飞 <lb ed="K" n="0729b14"/>三业以之而掉悔此表心不孤起仗境方生如居于劫外地前必是乎境强识劣更若以寒来暑往他季 <lb ed="K" n="0729b15"/>而谷变陵迁乌兔如飞光阴似箭深合教理密契筌罤五欲即色声香味触三业谓身口意等三业也矣</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0729b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1601">悟三乘者不恋爱河。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1609" cb:place="inline"><note place="inline">上中下根名曰三乘声闻喩于羊车缘觉喩于鹿车 <lb ed="K" n="0729b17"/>菩萨喩于牛车谓之三乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0729b1701" n="0729b1701"/><anchor xml:id="beg0729b1701" n="0729b1701"/>已<anchor xml:id="end0729b1701"/>越瀑流寻达彼岸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1719" cb:place="inline">明四智者常居净土。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1727" cb:place="inline"><note place="inline">四智 <lb ed="K" n="0729b18"/>乃菩提之本称也诸<persName>佛</persName>转八识而成四智所谓大圆照智平等性智妙观察智成所作智昧之者瀑流难 <lb ed="K" n="0729b19"/>越了之者<persName>佛</persName>国定生非圣智以难穷匪宸衷而莫究</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1921" cb:place="inline">晓浮生于幻梦觉尘 <lb ed="K" n="0729b20"/>世若浮泡。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b2005" cb:place="inline"><note place="inline">迅速流季真同幻梦瞥然浮世何异浮泡盖未证于真常致难<anchor xml:id="nkr_note_add_0729b2001" n="0729b2001"/><anchor xml:id="beg0729b2001" n="0729b2001"/>挽<anchor xml:id="end0729b2001"/>于朽宅苟非 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0729c" n="0729c"/> <lb ed="K" n="0729c01"/>洞达莫晓斯文故道德经云愚者暗于成事智者见于未萌也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0125" cb:place="inline">每行化俗之方。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0131" cb:place="inline"><note place="inline">属力 <lb ed="K" n="0729c02"/>黎民之类常怀恻隐之心施惠爱以临之佈德泽而润之不唯表君圣臣贤抑亦使父慈子孝</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0237" cb:place="inline"><g ref="#CB30265">庶</g> <lb ed="K" n="0729c03"/>招真空之理得而自乐退想忘情。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0314" cb:place="inline"><note place="inline">然後住想空门留心 <lb ed="K" n="0729c04"/>释氏贵以双空之理潜祛八侧之情即封执自除疑滞斯遣也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0425" cb:place="inline">朕機务之馀留 <lb ed="K" n="0729c05"/>心释典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0504" cb:place="inline"><note place="inline">天下文轨混同帝<anchor xml:id="nkr_note_add_0729c0501" n="0729c0501"/><anchor xml:id="beg0729c0501" n="0729c0501"/>临<anchor xml:id="end0729c0501"/>万国洪纤機务躬自宸衷旰食宵衣观书阙礼协文武之道固 <lb ed="K" n="0729c06"/>慈憸之心而复景慕<persName>如来</persName>眷怀真典</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0615" cb:place="inline">乃构迴文之偈精求玄妙之 <lb ed="K" n="0729c07"/>源。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0702" cb:place="inline"><note place="inline">澄神静虑<g ref="#CB15891">冥</g>合真如搜龙藏之琅函採贯花之妙旨穷覆至理囊括群言即圣人起思制作之 <lb ed="K" n="0729c08"/>意也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0803" cb:place="inline">起因一章终成千首。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0811" cb:place="inline"><note place="inline">起兴也首自心字冠在诸篇起例迴文成二百 <lb ed="K" n="0729c09"/>首心字拘<anchor xml:id="nkr_note_add_0729c0901" n="0729c0901"/><anchor xml:id="beg0729c0901" n="0729c0901"/>就<anchor xml:id="end0729c0901"/>观字交<anchor xml:id="nkr_note_add_0729c0902" n="0729c0902"/><anchor xml:id="beg0729c0902" n="0729c0902"/><g ref="#CB28575">互</g><anchor xml:id="end0729c0902"/>罗文为八百首通心字计成心偈一千首矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0927" cb:place="inline">舒展状莲开 <lb ed="K" n="0729c10"/>一朵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1003" cb:place="inline"><note place="inline">莲者生于渌波开敷菡萏根深葉茂蓊鬱馨香如心偈者文句出于睿思理義喩于莲花开则 <lb ed="K" n="0729c11"/>通遍于三乘合则同归于五字极匹機之妙幷造化之功</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1123" cb:place="inline">连缀似月彩初圆。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0729c12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1201"><note place="inline">偈成千首卷分二帙蝉联珠缀玉<unclear/><anchor xml:id="nkr_note_add_0729c1201" n="0729c1201"/><anchor xml:id="beg0729c1201" n="0729c1201"/>冰<anchor xml:id="end0729c1201"/>淸生旨一心该乎万法若月满于河汉如彩散<anchor xml:id="nkr_note_add_0729c1202" n="0729c1202"/><anchor xml:id="beg0729c1202" n="0729c1202"/>于人间<anchor xml:id="end0729c1202"/>照耀群生 <lb ed="K" n="0729c13"/>光流遐注</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1305" cb:place="inline">立名曰莲花迴文偈。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1313" cb:place="inline"><note place="inline">心偈<unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/>取象是以莲花之号贵彰妙法 <lb ed="K" n="0729c14"/>之深迴<unclear/>周旋灿然義显</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1411" cb:place="inline">深非帝王之能事<unclear/>愧辞<unclear/>以 <lb ed="K" n="0729c15"/>纵横。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1503" cb:place="inline"><note place="inline">底定四方子育天下民居<unclear/>域化治太平圣人之能事也若乃旋心玄默吟咏性情化群 <lb ed="K" n="0729c16"/>有之幻心传诸<persName>佛</persName>之唱道则圣人之馀暇也独以心偈大情濬时睿旨纵横制作非常委顺辞正亮<unclear/>流 <lb ed="K" n="0729c17"/>布复谕<unclear/>言</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1706" cb:place="inline">随分可观甚为鲁质。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1714" cb:place="inline"><note place="inline">鲁质之<unclear/><unclear/>议之辞<unclear/>以所制 <lb ed="K" n="0729c18"/>心偈庶幾真理引导修存臣下如观可悟<persName>佛</persName>性</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1819" cb:place="inline">兼诏高僧註解稍究根 <lb ed="K" n="0729c19"/>源。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1902" cb:place="inline"><note place="inline">莲花心颂织出神機罗文而宝网交光务其接物中旨而醍醐上味意在滋生而又丹诏飞来 <lb ed="K" n="0729c20"/>降自凡天之上令臣註解寧详万乘之心且臣等智谢笙融学惭安远本乏超人之誉何当出永之名负 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0730a" n="0730a"/> <lb ed="K" n="0730a01"/>荷不吠忧兢过甚今则释承圣制慑测律注<g ref="#CB07448">冥</g>搜三藏之真文永贤一人之金偈矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0133" cb:place="inline">大振于 <lb ed="K" n="0730a02"/>宝铎金文。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0205" cb:place="inline"><note place="inline">宝轮迴文实法<anchor xml:id="nkr_note_add_0730a0201" n="0730a0201"/><anchor xml:id="beg0730a0201" n="0730a0201"/>幢<anchor xml:id="end0730a0201"/>之高树集文成注利幷铎以泠音盖所附之出应使声含于 <lb ed="K" n="0730a03"/>雅韵</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0303" cb:place="inline">贯穿于玄言妙旨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0310" cb:place="inline"><note place="inline">贯穿者摄持之理也玄言者能诠之教也妙旨者所诠之 <lb ed="K" n="0730a04"/>理也谓教能摄理擧冀生機也故慈恩云摄列集斯妙理贯又御彼庸生<unclear/>令毕離苦津终登觉岸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0439" cb:place="inline">永 <lb ed="K" n="0730a05"/>作津樑而济沉溺。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0508" cb:place="inline"><note place="inline">迴文至教传于未来实苦海之舟<unclear/>乃泥犁之梯<unclear/>如<persName>世尊</persName>言 <lb ed="K" n="0730a06"/>张大教网流众生鱼至彼岸矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0613" cb:place="inline">常为慧炬以破昏迷。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0621" cb:place="inline"><note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0730a0601" n="0730a0601"/><anchor xml:id="beg0730a0601" n="0730a0601"/>已<anchor xml:id="end0730a0601"/>二障之昏黑覆蔽 <lb ed="K" n="0730a07"/>慧心使诸趣之迷喩长时不忠留兹心偈永照昏遍者也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0723" cb:place="inline">俾使信心咸知朕意。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0801"><note place="inline">今皇帝务令众生发菩提心修出離行趣无上果终致成<persName>佛</persName>即其意也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0828" cb:place="inline">今雕成图像 <lb ed="K" n="0730a09"/>注幷偈颂共二十五卷具列于後。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="K" n="0730a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">轮迴文</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心字正迴文</cb:mulu><head>心字正迴文</head> <lb ed="K" n="0730a11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1101"><l>心会解垂要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1106" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>之心離于名相指莲花而为喩出水功高演妙法而称奇会解 <lb ed="K" n="0730a12"/>无为方便垂训深要之理也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1212"><l>理真诠羡非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1217" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>意真理不可以语议论量人天仰 <lb ed="K" n="0730a13"/>羡行利他之教敷有道之文幷曰流辉依天运转浅近非而能知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1327"><l>深意大谁教</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0730a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1401"><note place="inline"><persName>如来</persName>甚深之意包含大千喩教五常问于四海谁能浊晓尔</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1424"><l>指因缘善归</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1429" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>具 <lb ed="K" n="0730a15"/>大悲指示因缘令归善道智慧深廣亦复如是</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730a16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1601"><l>会解垂要理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1606" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>垂至教要利群生演大義之甚深普令悟解显二边之非理契会真常</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730a17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1701"><l>真诠羡非深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1706" cb:place="inline"><note place="inline">贤愚虽异皆羡真诠智若非深岂能达解</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1722"><l>意大谁教 <lb ed="K" n="0730a18"/>指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1802" cb:place="inline"><note place="inline">教旨廣大意趣难思惟独<persName>如来</persName>谁能指示</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1818"><l>因缘善归心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1823" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>指因缘之道应群機 <lb ed="K" n="0730a19"/>渴仰之心令归十善之门渐契一乘之理</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730a20"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a2001"><l>解垂要理真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a2006" cb:place="inline"><note place="inline">垂形六道开示要门解七喩之真宗诱化痴子显三重之秘理上应 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0730b" n="0730b"/> <lb ed="K" n="0730b01"/>吾根</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0103"><l>诠羡非深意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0108" cb:place="inline"><note place="inline">诠是真诠意趣深远根<g ref="#CB13593">性</g>得以非遥小器迷而不羡</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0128"><l>大 <lb ed="K" n="0730b02"/>谁教指因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0205" cb:place="inline"><note place="inline">大谁者<persName>佛</persName>也教者妙法也<persName>佛</persName>指妙法令悟善因</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0223"><l>缘善归 <lb ed="K" n="0730b03"/>心会</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0303" cb:place="inline"><note place="inline">缘者善也归者趣也善趣妙<g ref="#CB08073">旨</g>契会真心</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730b04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0401"><l>垂要理真诠</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0406" cb:place="inline"><note place="inline">教垂妙理化备三千要悟真诠渐登十地</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0422"><l>羡非深 <lb ed="K" n="0730b05"/>意大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0503" cb:place="inline"><note place="inline">大教绝妙其意甚深况非迷者以能知乃是达人之仰羡</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0525"><l>谁教指因 <lb ed="K" n="0730b06"/>缘</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0602" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>宣妙教喩指白莲廣开六度之因缘遽拔四流之汩没</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0624"><l>善归心会解</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0730b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0701"><note place="inline">善知万法尽归于心会解一乘皆登乐果</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730b08"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0801"><l>要理真诠羡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0806" cb:place="inline"><note place="inline">要妙之理唯<persName>佛</persName>证知真诠之门众贤仰羡</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0822"><l>非深意大 <lb ed="K" n="0730b09"/>谁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0902" cb:place="inline"><note place="inline">大觉出兴意垂深旨非具圣智谁能了知</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0918"><l>教指因缘善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0923" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>设教廣指 <lb ed="K" n="0730b10"/>妙因修得善缘即获勝果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1011"><l>归心会解垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1016" cb:place="inline"><note place="inline">偝尘合觉要在于心垂示妙门 <lb ed="K" n="0730b11"/>会归正道</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730b12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1201"><l>理真诠羡非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1206" cb:place="inline"><note place="inline">真理凝然诠教匪及唯<persName>佛</persName>歎羡了世皆非</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1222"><l>深意大谁 <lb ed="K" n="0730b13"/>教</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1302" cb:place="inline"><note place="inline">教之廣大意之幽深谁解三兽之渡河明显一真之有异</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1324"><l>指因缘善归</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0730b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1401"><note place="inline"><persName>佛</persName>心廣大指示因缘善诱劳生同归妙道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1417"><l>心会解垂要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1422" cb:place="inline"><note place="inline">心含万象解垂要妙 <lb ed="K" n="0730b15"/>之门智运六通合会无为之化</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730b16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1601"><l>真诠羡非深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1606" cb:place="inline"><note place="inline">无漏真诠显说二空之道有为深智能穷一性之源口莫能非心莫 <lb ed="K" n="0730b17"/>能羡</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1703"><l>意大谁教指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1708" cb:place="inline"><note place="inline">谁者能仁也意深智远张教网于大千指因示缘漉虫鱼于苦 <lb ed="K" n="0730b18"/>海也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1803"><l>因缘善归心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1808" cb:place="inline"><note place="inline">心生万法须假因缘善行六度之门必归一真之理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1828"><l>会解 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0730c" n="0730c"/> <lb ed="K" n="0730c01"/>垂要理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0104" cb:place="inline"><note place="inline">正觉垂形廣启灵山之会法宣要理能开未解之心</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730c02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0201"><l>诠羡非深意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0206" cb:place="inline"><note place="inline">真诠若雨润三草之根深妙理无言在百非之像外玄微洞察 <lb ed="K" n="0730c03"/>莫能仰羡者哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0307"><l>大谁教指因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0312" cb:place="inline"><note place="inline">大雄设教廣说善因作五<g ref="#CB13593">性</g>之指归为四流之舟楫 <lb ed="K" n="0730c04"/>苟非上器谁能了之</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0409"><l>缘善归心会</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0414" cb:place="inline"><note place="inline">四缘十善乃大圣以躬宣八戒三皈会群 <lb ed="K" n="0730c05"/>心而仰信</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0505"><l>解垂要理真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0510" cb:place="inline"><note place="inline">五教要妙真理凝然合中道之玄宗離二边之邪执<persName>佛</persName>垂 <lb ed="K" n="0730c06"/>此旨解化群生</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730c07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0701"><l>羡非深意大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0706" cb:place="inline"><note place="inline">意大是出尘之旨非深乃在染之言皆<persName>如来</persName>之实谈示果因而极廣 <lb ed="K" n="0730c08"/>缘熟之者谁不羡哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0809"><l>谁教指因缘</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0814" cb:place="inline"><note place="inline">教指四谛之宗应乎小器理演一乘之妙化被 <lb ed="K" n="0730c09"/>上根離此因缘谁能悟矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0911"><l>善归心会解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0916" cb:place="inline"><note place="inline">若解<persName>佛</persName>旨了万法以归心会证真宗善一乘而 <lb ed="K" n="0730c10"/>入圣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1003"><l>垂要理真诠</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1008" cb:place="inline"><note place="inline">开性相之玄旨是号真诠应生灭之機宜乃垂要理</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730c11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1101"><l>非深意大谁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1106" cb:place="inline"><note place="inline">法花先唱甚深责上慢而匪解净名不二大意歎菩萨而默知苟非 <lb ed="K" n="0730c12"/>大士开遮谁能达证</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1209"><l>教指因缘善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1214" cb:place="inline"><note place="inline">教指者指法花教也因缘者法花大事也善开 <lb ed="K" n="0730c13"/>权实之门引入一乘之路</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1311"><l>归心会解垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1316" cb:place="inline"><note place="inline">归心<persName>佛</persName>道会解至真<persName>佛</persName>道隆因果之宗乘機化 <lb ed="K" n="0730c14"/>物至真彰智如之体悟证有方</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1413"><l>要理真诠羡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1418" cb:place="inline"><note place="inline">要理者所显理也真诠者能诠教也羡真 <lb ed="K" n="0730c15"/>诠之明文显要理之顿朗</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0730c16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1601"><l>深意大谁教</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1606" cb:place="inline"><note place="inline">灵山之会甚深鹙子领解白路之莚意大空生应機各开教化之门 <lb ed="K" n="0730c17"/>谁不渴仰引向无为之道尽共生心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1715"><l>指因缘善归</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1720" cb:place="inline"><note place="inline">显羊鹿之因缘未为大本明牛 <lb ed="K" n="0730c18"/>车之正道善作指归</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1809"><l>心会解垂要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1814" cb:place="inline"><note place="inline">会解<persName>佛</persName>心能垂法要依斯妙道故证菩提</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1830"><l>理 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0731a" n="0731a"/> <lb ed="K" n="0731a01"/>真诠羡非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0105" cb:place="inline"><note place="inline">维摩所谈之空理非声闻以能知文殊演说之真诠乃菩萨而可羡</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731a02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0201"><l>意大谁教指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0206" cb:place="inline"><note place="inline">我<persName>佛</persName>说一乘之教意为大根指寂灭之二空谁能悟证</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0227"><l>因缘 <lb ed="K" n="0731a03"/>善归心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0304" cb:place="inline"><note place="inline">因缘者大教也離空有之二边归其中道教群機而种善谁不发心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0330"><l>会解 <lb ed="K" n="0731a04"/>垂要理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0404" cb:place="inline"><note place="inline">垂者能诠教也要理者所诠理也应群生之上機说莲花之妙教会解<persName>佛</persName>心各行善 <lb ed="K" n="0731a05"/>道也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0503"><l>真诠羡非深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0508" cb:place="inline"><note place="inline">真者真如也诠者至教也教理深妙非小智以能知菩提 <lb ed="K" n="0731a06"/>路遥乃达人之仰羡</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731a07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0701"><l>大谁教指因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0706" cb:place="inline"><note place="inline">大由觉也大觉出兴教演三乘之妙谁由機也随機顿渐指因果四 <lb ed="K" n="0731a08"/>谛之门也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0805"><l>缘善归心会</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0810" cb:place="inline"><note place="inline">缘者因缘也会由解也假因缘之妙说解入圣之真宗善 <lb ed="K" n="0731a09"/>归一乘心了万法也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0909"><l>解垂要理真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0914" cb:place="inline"><note place="inline">解者智也智解融贯真诠与妙理双存垂者示也垂 <lb ed="K" n="0731a10"/>示要门妄情与二边俱遣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1011"><l>诠羡非深意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1016" cb:place="inline"><note place="inline">诠教也无漏言教经旷劫以难闻寂静真 <lb ed="K" n="0731a11"/>如乃小乘而分证意深義远非外道以能知亲因疏缘贤良所羡也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731a12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1201"><l>谁教指因缘</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1206" cb:place="inline"><note place="inline">谁于<persName>佛</persName>教指说因缘唯<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>方能显示向鹿园而初唱至跋提而 <lb ed="K" n="0731a13"/>终谈头头开利济之方一一显菩提之道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1317"><l>善归心会解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1322" cb:place="inline"><note place="inline">善荣聪明归心秘典<g ref="#CB11301">阅</g>其 <lb ed="K" n="0731a14"/>文而解入究其理而会通可使群生大获利益</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1419"><l>垂要理真诠</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1424" cb:place="inline"><note place="inline">垂其规笵要引群迷 <lb ed="K" n="0731a15"/>诠教既在多门真俗双运悟证元归于一实理相俱明也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1523"><l>羡非深意大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1528" cb:place="inline"><note place="inline">羡修大善 <lb ed="K" n="0731a16"/>非恶须祛达其深而智性颙颙莲经初说了其意而真如寂寂般若通谈</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731a17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1701"><l>教指因缘善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1706" cb:place="inline"><note place="inline">教者妙躅也指四谛之因缘应乎小器显一真之要旨偏洽大機善 <lb ed="K" n="0731a18"/>解<persName>佛</persName>心同格根果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1808"><l>归心会解垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1813" cb:place="inline"><note place="inline">垂者能诠教也群生教闻利济尤深心归 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0731b" n="0731b"/> <lb ed="K" n="0731b01"/>解脱之门解趣龙花之会</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0111"><l>要理真诠羡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0116" cb:place="inline"><note place="inline">要理者所诠妙理也真诠者能诠至教也 <lb ed="K" n="0731b02"/>羡教理之玄宗入菩提之善道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0213"><l>非深意大谁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0218" cb:place="inline"><note place="inline">凡智非深<persName>佛</persName>意廣大览能仁之至教 <lb ed="K" n="0731b03"/>谁不发心觉尘网之迷情自然安乐</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731b04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0401"><l>指因缘善归</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0406" cb:place="inline"><note place="inline">指喩说法令修大因缘为仗托之门善作五身之本坚心兹道自然 <lb ed="K" n="0731b05"/>有归</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0503"><l>心会解垂要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0508" cb:place="inline"><note place="inline">心尘未息会解难生要垂機教之言自入虚通之道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0528"><l>理 <lb ed="K" n="0731b06"/>真诠羡非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0605" cb:place="inline"><note place="inline">理真得本至宝所而弃化城诠俗悟非入玄门而捨船筏崇其大<g ref="#CB08073">旨</g>谁不羡之</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731b07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0701"><l>深意大谁教</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0706" cb:place="inline"><note place="inline">深穷<g ref="#CB13593">性</g>相意测玄微大彰教化之名谁目修人之称</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731b08"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0801"><l>因缘善归心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0806" cb:place="inline"><note place="inline">植种善本入圣资粮乃诸<persName>佛</persName>之因缘实群经之密旨人能归向自合真心</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731b09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0901"><l>会解垂要理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0906" cb:place="inline"><note place="inline">解者智也智谈真理了<g ref="#CB13593">性</g>相之要门垂者指也直指灵山明权实之嘉会</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731b10"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1001"><l>真诠羡非深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1006" cb:place="inline"><note place="inline">真诠者法也深者理也无垢有契真之说能仁彰示化之谈苟非达人不 <lb ed="K" n="0731b11"/>能仰羡也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1105"><l>意大谁教指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1110" cb:place="inline"><note place="inline">圣意廣大教阐多方愍幼子之狂迷指火宅之患难知前 <lb ed="K" n="0731b12"/>利济谁不羡哉</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731b13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1301"><l>缘善归心会</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1306" cb:place="inline"><note place="inline">缘是仗托善是万善归心趣向義会由证也仗万善之通津证一元 <lb ed="K" n="0731b14"/>之真理也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1405"><l>解垂要理真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1410" cb:place="inline"><note place="inline">解者解说也垂者垂训也说五乘之要理真俗解殊 <lb ed="K" n="0731b15"/>训三性之分差悟迷有等</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1511"><l>诠羡非深意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1516" cb:place="inline"><note place="inline">诠者显也羡者慕也显至理于庵园随根 <lb ed="K" n="0731b16"/>了证慕真诠于祇树任性开通苟非智慧之冲融无以了斯之深意</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1627"><l>大谁教指因</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0731b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1701"><note place="inline">大者说教主也谁者当機众也教宣十智之文明指六因之本令其機众普自证知</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731b18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1801"><l>善归心会解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1806" cb:place="inline"><note place="inline">善开方便诱劝归心会合邪流解通正道依经起行名曰修行</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1830"><l>垂 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0731c" n="0731c"/> <lb ed="K" n="0731c01"/>要理真诠</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0105" cb:place="inline"><note place="inline">垂乎秘赜要显真诠指绳蛇之妄心获衣中之理宝</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0125"><l>羡非深 <lb ed="K" n="0731c02"/>意大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0203" cb:place="inline"><note place="inline">羡者净法也非者染心也净法能出于轮迴深为利本染法返沉于苦海实可伤嗟诸<persName>佛</persName> <lb ed="K" n="0731c03"/>出兴大意为此</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0307"><l>谁教指因缘</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0312" cb:place="inline"><note place="inline">圣开教网廣指因缘先谈四谛之玄俱轮起解後宣 <lb ed="K" n="0731c04"/>六度之義菩萨禀从开兹妙门谁不崇重</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731c05"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0501"><l>归心会解垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0506" cb:place="inline"><note place="inline">垂者迹也般若神珠会解无言之理白莲髻宝能提有善之心 <lb ed="K" n="0731c06"/>既归解脱之宗必弃泥犁之苦</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0613"><l>要理真诠羡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0618" cb:place="inline"><note place="inline">要理者理<persName>佛</persName>性也真诠者是教 <lb ed="K" n="0731c07"/>法也勝<g ref="#CB13059">鬘</g>经之所谈也听受读诵出生死之尘劳知果违因羡涅槃之净界也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0731"><l>非深意 <lb ed="K" n="0731c08"/>大谁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0803" cb:place="inline"><note place="inline">是非不染上乘理也乘能运载意大幽深谁者金仙也达兹至圣之文必出无常之境也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731c09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0901"><l>教指因缘善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0906" cb:place="inline"><note place="inline">因缘者方便门也指归宝所令发善心现作化城权教止息也</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="K" n="0731c10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心字倒迴文</cb:mulu><head>心字倒迴文</head> <lb ed="K" n="0731c11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1101"><l>归善缘因指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1106" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB21078">弃</g>生死之妄缘令归補处指果因之报应善达根由顿察之言永扬 <lb ed="K" n="0731c12"/>千古</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1203"><l>教谁大意深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1208" cb:place="inline"><note place="inline">谁者能说之人教者所演之法法王演一时之妙说意義 <lb ed="K" n="0731c13"/>无边教网开远劫之迷情深乎大智</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1315"><l>非羡诠真理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1320" cb:place="inline"><note place="inline">无上真宗医王妙理悟真 <lb ed="K" n="0731c14"/>宗者高履菩提达要理者长辞苦海诠中道之幽玄非迷情之可羡</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1427"><l>要垂解会心</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0731c15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1501"><note place="inline">垂形三界示群情要道之门了解真心会<persName>如来</persName>开示之旨</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0731c16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1601"><l>善缘因指教</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1606" cb:place="inline"><note place="inline">应病与药设教投機<persName>佛</persName>悲愿也善缘者为三根善友也指示果因令 <lb ed="K" n="0731c17"/>归彼岸也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1705"><l>谁大意深非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1710" cb:place="inline"><note place="inline">谁者能仁也起愿化大设栺二宗意不深也立圣法 <lb ed="K" n="0731c18"/>为一根理非浅也俱为入果之基皆是出尘之路也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1821"><l>羡诠真理要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1826" cb:place="inline"><note place="inline">诠喩醍醐理指 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0732a" n="0732a"/> <lb ed="K" n="0732a01"/><persName>佛</persName>性览能诠之教网了所证之真宗觉甘露以<g ref="#CB02244">泼</g>心似醍醐而灌顶达兹要旨孰不羡哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0135"><l>垂解 <lb ed="K" n="0732a02"/>会心归</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0204" cb:place="inline"><note place="inline">垂者轨笵也解者无漏後得智也解宣妙法廣应群心令归八正之门会入一 <lb ed="K" n="0732a03"/>真之界也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732a04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0401"><l>缘因指教谁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0406" cb:place="inline"><note place="inline">承善熟機故化身设教也指一切法仗因托缘而生也令知不实悟 <lb ed="K" n="0732a05"/>解无常出烦恼四流证寂灭一理谁闻兹道不肯皈依也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0523"><l>大意深非羡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0528" cb:place="inline"><note place="inline">大者 <lb ed="K" n="0732a06"/><persName>佛</persName>所说至法也如天之道不肃而成其政不严而冶乎人也意旨深远绝烦恼是非利济尤多使圣凡仰 <lb ed="K" n="0732a07"/>羡也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0703"><l>诠真理要垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0708" cb:place="inline"><note place="inline">诠名句文可诠表法也说二空之真要显一法之離言義味玄 <lb ed="K" n="0732a08"/>微理凝难测垂示群品令其证修也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0815"><l>解会心归善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0820" cb:place="inline"><note place="inline">解即<persName>佛</persName>智会即说法处也 <lb ed="K" n="0732a09"/>群情闻教心归寂灭之门至圣难量身寄无常之界睹兹善道谁不怡然</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732a10"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1001"><l>因指教谁大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1006" cb:place="inline"><note place="inline">谁者大通<persName>佛</persName>也为人天善因指教所行也放大光而烛物演妙法以 <lb ed="K" n="0732a11"/>利生令乘般若之舟速到涅槃之岸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1115"><l>意深非羡诠</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1120" cb:place="inline"><note place="inline">深谓深機意谓意旨悟兹 <lb ed="K" n="0732a12"/>诠显所指因缘知有相以非真羡无名而是实</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1219"><l>真理要垂解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1224" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>投機而入有 <lb ed="K" n="0732a13"/>相神用千般教指喩以显无言理穷一实要垂方便提<anchor xml:id="nkr_note_add_0732a1301" n="0732a1301"/><anchor xml:id="beg0732a1301" n="0732a1301"/>擢<anchor xml:id="end0732a1301"/>有缘普令福慧以齐修解证真常之妙果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1339"><l>会 <lb ed="K" n="0732a14"/>心归善缘</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1405" cb:place="inline"><note place="inline">会者说法处也心者<persName>佛</persName>心也或因空而指有或遣有以谈空既息<g ref="#CB08891">恶</g>缘令 <lb ed="K" n="0732a15"/>归善道得优遊于宝所渐出離于迷津也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732a16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1601"><l>指教谁大意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1606" cb:place="inline"><note place="inline">指教者所说法也谁者能说人<persName>佛</persName>也<persName>佛</persName>垂大法意利含生指火宅为 <lb ed="K" n="0732a17"/>不实之门劝令捨弃示宝所作安乐之地引过化城</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1721"><l>深非羡诠真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1726" cb:place="inline"><note place="inline">深者真如 <lb ed="K" n="0732a18"/>也非羡者诠也真如離言假诠教而立喩圣心利益垂济渡而可遵设法有方孰不钦羡</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1835"><l>理要 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0732b" n="0732b"/> <lb ed="K" n="0732b01"/>垂解会</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0104" cb:place="inline"><note place="inline">理道也要顺也至道希夷盖养神而顺性至玄淡荡由适智以悦心垂德怡情 <lb ed="K" n="0732b02"/>自然解会</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0205"><l>心归善缘因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0210" cb:place="inline"><note place="inline">心归者崇重義善缘者依仗義重三乘之秘赜的是 <lb ed="K" n="0732b03"/>深因仗六度之资持堪为大果</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732b04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0401"><l>教谁大意深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0406" cb:place="inline"><note place="inline">教即<persName>佛</persName>教也谁即菩萨也<persName>佛</persName>谈大法意旨玄深若非菩萨之根機浅 <lb ed="K" n="0732b05"/>识莫能而悟解</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0507"><l>非羡诠真理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0512" cb:place="inline"><note place="inline">非者邪法也羡者正法也无明间重迷众生于六道 <lb ed="K" n="0732b06"/>之中净法诠真引群情于三界之外论其至理善好依凭</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0623"><l>要垂解会心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0628" cb:place="inline"><note place="inline">要凭<persName>佛</persName>教 <lb ed="K" n="0732b07"/>可作津樑喜医王垂降于中天群心向化仰圣法解流于诸国众善会同</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0729"><l>归善缘因 <lb ed="K" n="0732b08"/>指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0802" cb:place="inline"><note place="inline">归心泯相合维摩之默言指因说缘善文殊之智辩</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732b09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0901"><l>谁大意深非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0906" cb:place="inline"><note place="inline">谁者说法主也大即包含空有不滞两边深乃意趣无穷双显 <lb ed="K" n="0732b10"/>本末是上智之所究非迷情而可知</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1015"><l>羡诠真理要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1020" cb:place="inline"><note place="inline">能诠之教要妙人天共遵所显 <lb ed="K" n="0732b11"/>之理凝然圣凡同道履真入证今古齐欣达本出缠贤愚皆羡</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1125"><l>垂解会心归</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1130" cb:place="inline"><note place="inline">法王 <lb ed="K" n="0732b12"/>垂不空之妙显万法以归心众生解一实之宗会三贤而入圣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1225"><l>善缘因指教</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1230" cb:place="inline"><note place="inline">无漏 <lb ed="K" n="0732b13"/>言教指无明为苦海之源善劝迷情了因缘是離尘之本</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732b14"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1401"><l>大意深非羡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1406" cb:place="inline"><note place="inline">大即万行深是一真万行为成<persName>佛</persName>之因一真乃得圣之本智穷 <lb ed="K" n="0732b15"/>性海意尽玄微知三界之苦非羡十力之果妙</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1519"><l>诠真理要垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1524" cb:place="inline"><note place="inline">法身难测要<persName>佛</persName>证以 <lb ed="K" n="0732b16"/>扬诠真理深玄籍垂提而方显</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1613"><l>解会心归善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1618" cb:place="inline"><note place="inline">解即群品情开心生善法会即贯通 <lb ed="K" n="0732b17"/>妙理归契真常</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1707"><l>缘因指教谁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1712" cb:place="inline"><note place="inline">演三乘之言教指空有以成非既开趣向之门谁不 <lb ed="K" n="0732b18"/>仰重劝悟因缘要妙寧不更切进修</note>。</p></cb:div> <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0732c" n="0732c"/> <lb ed="K" n="0732c01"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0101"><l>意深非羡诠</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0106" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>运大悲其意非浅含生羡所诠之奥旨资出世之深機既承法雨 <lb ed="K" n="0732c02"/>以霑濡遂得枯根而幷秀</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0211"><l>真理要谁解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0216" cb:place="inline"><note place="inline">真教理深幾乎玄妙者哉不可以识 <lb ed="K" n="0732c03"/>识不可以智知要化熟根<persName>佛</persName>垂兹道示变通之去处解烦<g ref="#CB08974">恼</g>之萦纡</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0327"><l>会心归善缘</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0732c04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0401"><note place="inline">会合<persName>佛</persName>心所化含生矣指归善事令植殊因法宝良曰真是依归之地大雄妙道实为安乐之缘也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0439"><l>因 <lb ed="K" n="0732c05"/>指教谁大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0505" cb:place="inline"><note place="inline">指教者诱引听法之因由也释迦多宝分半座以谈空文殊净名喩<g ref="#CB12752">弥</g>卢 <lb ed="K" n="0732c06"/>而演妙明宣大行令趣七宗谁具多缘审而<g ref="#CB11040">复</g>听</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732c07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0701"><l>深非羡诠真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0706" cb:place="inline"><note place="inline">世所宗者真诠深旨也非狂迷仰羡也定弓在手惊迴贪欲之 <lb ed="K" n="0732c08"/>怨惠炬长明照破愚痴之暗也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0813"><l>理要垂解会</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0818" cb:place="inline"><note place="inline">真理亡言要法难解或<g ref="#CB17200">从</g>无而入有 <lb ed="K" n="0732c09"/>或用实而作权垂此化门令其会证</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0915"><l>心归善缘因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0920" cb:place="inline"><note place="inline">心归者向善事志也托<persName>佛</persName> <lb ed="K" n="0732c10"/>为缘闻惠始起思择妙句伏嗔火以不生修殖勝因达寂然之住处</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1027"><l>指教谁大意</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0732c11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1101"><note place="inline">指者定義教者妙诠谁点慧灯鉴斯大意</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732c12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1201"><l>非羡诠真理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1206" cb:place="inline"><note place="inline">非由不也不是出尘之士寧穷纳海之文羡此能诠方悟真理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1230"><l>要 <lb ed="K" n="0732c13"/>垂解会心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1305" cb:place="inline"><note place="inline">要谓要门法也垂谓垂训<persName>佛</persName>也遍解一切日会天泽无私不润枯株之类 <lb ed="K" n="0732c14"/><persName>佛</persName>心虽普难提匪熟之機</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1411"><l>归善缘因指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1416" cb:place="inline"><note place="inline">趣求勝果曰归其<g ref="#CB13593">性</g>柔知曰善指<persName>佛</persName> <lb ed="K" n="0732c15"/>为缘修出世之行也或因神通而得悟或因教法以证真</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1523"><l>教谁大意深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1528" cb:place="inline"><note place="inline">诲导 <lb ed="K" n="0732c16"/>于人曰教其旨幽邃曰深知谁悟此志意修行跻常乐之宝山出尘劳之大海</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0732c17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1701"><l>羡诠真理要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1706" cb:place="inline"><note place="inline">仰慕圣贤谓之羡表显真理谓之诠精心奉<persName>佛</persName>禀教植因要归淸净 <lb ed="K" n="0732c18"/>之源返视非坚之地</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1809"><l>垂解会心归</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1814" cb:place="inline"><note place="inline">垂训孝道鲁国高谈会启<name role="" type="person">鹫山</name>释天大事心归 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0733a" n="0733a"/> <lb ed="K" n="0733a01"/>解脱将六事以齐修智灭贪痴悟三科而是幻</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0119"><l>善缘因指教</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0124" cb:place="inline"><note place="inline">为人谦和谓之善心 <lb ed="K" n="0733a02"/>从指教谓之缘遵<persName>佛</persName>旨以崇因立惠刀而割爱</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0219"><l>谁大意深非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0224" cb:place="inline"><note place="inline">思虑<persName>佛</persName>事谓之意无 <lb ed="K" n="0733a03"/>物不包名为大须弥高峻芥子纳以非难渤澥深沉纤毛吞而不隘谁言神化不为利生</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733a04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0401"><l>诠真理要垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0406" cb:place="inline"><note place="inline">诠者量也量度義理要证真如谁依微妙之言果立觉花之字</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0430"><l>解 <lb ed="K" n="0733a05"/>会心归善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0505" cb:place="inline"><note place="inline">解者離也離三毒之烦<g ref="#CB08974">恼</g>也猕猴献果尙会<persName>佛</persName>心童子奉沙犹获王位归 <lb ed="K" n="0733a06"/>崇善事感此休祥也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0609"><l>缘因指教谁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0614" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>是真友教指良缘谁向此门能灭心头之火 <lb ed="K" n="0733a07"/>因修大行必为物外之人</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0711"><l>大意深非羡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0716" cb:place="inline"><note place="inline">圣法廣大意趣渊深理绝百非秀出死生 <lb ed="K" n="0733a08"/>之境義舍万象<g ref="#CB09175">颖</g>超凡圣之言羡此恒规孰不精进也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733a09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0901"><l>真理要垂解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0906" cb:place="inline"><note place="inline">声教曰真诠智慧曰要解也百亿化形一音演妙随其廣略悟证浅 <lb ed="K" n="0733a10"/>深承斯垂训之文善灭迷情之害也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1015"><l>会心归善缘</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1020" cb:place="inline"><note place="inline">会心者契合<persName>如来</persName>之旨也起慈 <lb ed="K" n="0733a11"/>悲雲飞般若雨息四生之热<g ref="#CB08974">恼</g>苏万彙之焦枯<persName>佛</persName>是善缘谁不归向</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1127"><l>因指教谁大</l></lg></cb:div> <lb ed="K" n="0733a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1201"><note place="inline">指者示也示其善因教行大道闻名作礼尙为出世之基以舌谈空必有離尘之报知谁解悟向法修行</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733a13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1301"><l>意深非羡诠</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1306" cb:place="inline"><note place="inline">意深者诠量<persName>佛</persName>旨也俯之不测仰之<g ref="#CB12752">弥</g>高羡盘根错节之言是为真 <lb ed="K" n="0733a14"/>妙知委曲生涩之義非预本宗</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733a15"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1501"><l>理要垂解会</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1506" cb:place="inline"><note place="inline">意通真俗名解心开利济日垂要观上古之风合会无为之理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1530"><l>心 <lb ed="K" n="0733a16"/>归善缘因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1605" cb:place="inline"><note place="inline">澄神息虑名曰心归捨浅<g ref="#CB17200">从</g>深号为缘善若蕴出尘之利见果成入道之 <lb ed="K" n="0733a17"/>初因也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1704"><l>指教谁大意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1709" cb:place="inline"><note place="inline">意含万象为大指陈众说名谁欲知利益之门须禀<persName>如来</persName> <lb ed="K" n="0733a18"/>之教</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1803"><l>深非羡诠真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1808" cb:place="inline"><note place="inline">教海无边号深有可宗重为羡是非不染苦乐难量要隆 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0733b" n="0733b"/> <lb ed="K" n="0733b01"/>三教之指踪但究真诠而方显</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733b02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0201"><l>要垂解会心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0206" cb:place="inline"><note place="inline">要者要门教也解者解惠也<persName>佛</persName>垂慈而化导人仰德以倾心会法式 <lb ed="K" n="0733b03"/>以行壇自智生而断惑</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0310"><l>归善缘因指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0315" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>道平而可归尘垢染而非善指真轨以 <lb ed="K" n="0733b04"/>为缘构殊因而趣果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0409"><l>教谁大意深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0414" cb:place="inline"><note place="inline">贯花妙绝谓之教末测何機谓之谁<persName>佛</persName>意深远名曰 <lb ed="K" n="0733b05"/>大腹中贮火纵劫壞以非烧口内吸风任山摇而不动也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0523"><l>非羡诠真理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0528" cb:place="inline"><note place="inline">在凡知非 <lb ed="K" n="0733b06"/>向<persName>佛</persName>可羡假文诠而得妙厌行苦以求真本智若生即能证理</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733b07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0701"><l>垂解会心归</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0706" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>如来</persName>垂证真之智众生开悟解之心会契本源归于大道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0728"><l>善 <lb ed="K" n="0733b08"/>缘因指教</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0805" cb:place="inline"><note place="inline">利济群品称之为善堪为仗讬名之曰缘指<persName>如来</persName>说法之因教物类依修 <lb ed="K" n="0733b09"/>之略</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0903"><l>谁大意深非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0908" cb:place="inline"><note place="inline">大即权实<g ref="#CB07883">总</g>包深乃人天非测意旨高远谁能信<g ref="#CB27329">哉</g></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0928"><l>羡 <lb ed="K" n="0733b10"/>诠真理要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1005" cb:place="inline"><note place="inline">羡无漏之真诠捨身为法味上乘之要理投火求经要行三劫之因方证 <lb ed="K" n="0733b11"/>涅槃之果</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733b12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1201"><l>解会心归善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1206" cb:place="inline"><note place="inline">见通今古名解情贯贤愚曰归会具执朴之心善达证明之道也</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733b13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1301"><l>缘因指教谁</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1306" cb:place="inline"><note place="inline">缘其至教尽怀向化之心指其圣思各起追风之道将儒齐释谁不依 <lb ed="K" n="0733b14"/>遵也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1403"><l>大意深非羡</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1408" cb:place="inline"><note place="inline">得玄珠于赤水深穷道元获意宝于鹫峰大明<persName>佛</persName>理苟非颖达 <lb ed="K" n="0733b15"/>何以羡之</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1505"><l>诠真理要垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1510" cb:place="inline"><note place="inline">谈空说有谓之诠取实弃华名为理大敷真要垂示迷徒</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733b16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1601"><l>会心归善缘</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1606" cb:place="inline"><note place="inline">含灵缘熟善誓即来明点慈灯破泥犁之黑暗铦磨惠刃敌烦<g ref="#CB08974">恼</g>之 <lb ed="K" n="0733b17"/>仇雠既生归仰之心必会证真之道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1715"><l>因指教谁大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1720" cb:place="inline"><note place="inline">因者色心之种子也指此教法 <lb ed="K" n="0733b18"/>谁不依归大兴萨埵之心高趣非常之境</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1817"><l>意深非羡诠</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1822" cb:place="inline"><note place="inline">意出嚣尘曰深诠来性相 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0733c" n="0733c"/> <lb ed="K" n="0733c01"/>曰教故非愚法之流肯羡幽玄之旨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0115"><l>真理要垂解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0120" cb:place="inline"><note place="inline">定通真理垂化要门实秘教以 <lb ed="K" n="0733c02"/>所诠徒合生而悟解</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733c03"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0301"><l>心归善缘因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0306" cb:place="inline"><note place="inline">三辰运动因缘总在于心九地往来善恶咸归于<persName>佛</persName></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0326"><l>指教 <lb ed="K" n="0733c04"/>谁大意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0404" cb:place="inline"><note place="inline">指教定学令修<persName>佛</persName>大意也知谁聪悟禀法行持断有漏之盖缠契无生之至理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0434"><l>深 <lb ed="K" n="0733c05"/>非羡诠真</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0505" cb:place="inline"><note place="inline">真谓惠学也诠表深理非愚人之所羡也依定起惠拯物导迷取香饭于上方 <lb ed="K" n="0733c06"/>接猊台于东土</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0607"><l>理要垂解会</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0612" cb:place="inline"><note place="inline">理谓戒学也会谓处也要防恶以不起解向<persName>佛</persName>以留 <lb ed="K" n="0733c07"/>心依斯垂训之言早达栖真之地</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="K" n="0733c08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">侵字正迴文一</cb:mulu><head>侵字正迴文</head> <lb ed="K" n="0733c09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0901"><l>侵观霭运孝</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0906" cb:place="inline"><note place="inline">了烦恼苦谓之观达百行先名为孝被障染之侵缚运智剑而剪除 <lb ed="K" n="0733c10"/>普使群生霭然安乐</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1009"><l>齐嗔协健古</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1014" cb:place="inline"><note place="inline">断贪嗔之恶法协<persName>佛</persName>教以修行戒香生薝蔔之 <lb ed="K" n="0733c11"/>林洞齐今古惠海润栴檀之树健贯悟迷</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1117"><l>寻宽在训照</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1122" cb:place="inline"><note place="inline">追寻贤道法德须在于宽 <lb ed="K" n="0733c12"/>仁研核圣因蕴畅定由于训照</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1213"><l>迷循业愿苦</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1218" cb:place="inline"><note place="inline">业苦缠缚盖为邪执以迷心循察开遮须 <lb ed="K" n="0733c13"/>托正言而觉悟愿依<persName>佛</persName>道永为指归</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0733c14"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1401"><l>观霭运孝齐</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1406" cb:place="inline"><note place="inline">察愚用智谓之观体色温凊谓之孝运霭霭之大惠齐明明之 <lb ed="K" n="0733c15"/><persName>佛</persName>心勗励劝修必入圣道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1511"><l>嗔协健古寻</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1516" cb:place="inline"><note place="inline">烦毒挠心名为嗔機见捷利号曰健寻太 <lb ed="K" n="0733c16"/>古之淳朴协今来之<persName>佛</persName>言遵而行之寧无大利</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1619"><l>宽在训照迷</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1624" cb:place="inline"><note place="inline">积德厚仁为宽谦恭 <lb ed="K" n="0733c17"/>执礼为训既在利济之道须怀照物之心令诸迷徒俱得解脱</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1725"><l>循业愿苦侵</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1730" cb:place="inline"><note place="inline">三界 <lb ed="K" n="0733c18"/>出没为循六度俱修为业愿兴四誓作苦海之舟航法演一音破邪山之侵剋</note>。</p></cb:div> <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0734a" n="0734a"/> <lb ed="K" n="0734a01"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0101"><l>霭运孝齐嗔</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0106" cb:place="inline"><note place="inline">慈雲普霭为霭真如顿证名齐运智渐入于<persName>佛</persName>门先除嗔欲擧 <lb ed="K" n="0734a02"/>意拟隆于忠政须秉孝心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0211"><l>协健古寻宽</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0216" cb:place="inline"><note place="inline">上和下睦为协穷今览古号寻蕴宽健之 <lb ed="K" n="0734a03"/>大心修菩提之勝行</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0309"><l>在训照迷循</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0314" cb:place="inline"><note place="inline">明察物情为照暗昧前境名迷<persName>佛</persName>兴训育之功 <lb ed="K" n="0734a04"/>为<g ref="#CB15072">拔</g>循环之辈令悟万法皆在于心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0415"><l>业愿苦侵观</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0420" cb:place="inline"><note place="inline">深入实际曰侵洽符人望名愿 <lb ed="K" n="0734a05"/>观业苦之逼迫甚可愍嗟垂利益之慈悲便为依怙</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0734a06"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0601"><l>运孝齐嗔协</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0606" cb:place="inline"><note place="inline">运之于德孝之于心齐之于贤协之于顺明彰四行诫君子之嗔心高 <lb ed="K" n="0734a07"/>运六通显圣文之劝善也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0711"><l>健古寻宽在</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0716" cb:place="inline"><note place="inline">具勇健智寻古<persName>佛</persName>心宽隆自在之功必到 <lb ed="K" n="0734a08"/>圆满之地</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0805"><l>训照迷循业</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0810" cb:place="inline"><note place="inline">训腾今古照贯去来因循没溺于迷中业缘繫绊勤确诱 <lb ed="K" n="0734a09"/>化于出離惑障永无</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0909"><l>愿苦侵观霭</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0914" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>兴悲愿观众生诸苦所侵法阐慈雲霭群品 <lb ed="K" n="0734a10"/>俱时解脱</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0734a11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1101"><l>孝齐嗔协健</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1106" cb:place="inline"><note place="inline">混元始分孝道齐彰于初首真如才证<persName>佛</persName>智协健以扬诠阐斯利门 <lb ed="K" n="0734a12"/>调化嗔毒</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1205"><l>古寻宽在训</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1210" cb:place="inline"><note place="inline">寻赫胥之道曰古证<persName>如来</persName>之智称宽发心在训警之言成 <lb ed="K" n="0734a13"/>道居利生之路</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1307"><l>照迷循业愿</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1312" cb:place="inline"><note place="inline">愿闻大惠照示迷情循根识之有差随业缘而化度</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0734a14"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1401"><l>苦侵观霭运</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1406" cb:place="inline"><note place="inline">众生遭惑苦之吞侵霭霑三界诸<persName>佛</persName>运观智而救拔令離六尘 <lb ed="K" n="0734a15"/>各驾法舟速登<persName>佛</persName>路</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0734a16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1601"><l>齐嗔协健古</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1606" cb:place="inline"><note place="inline">和赞王道名协自他俱济为齐发精进勇健之心断贪欲嗔恚之火 <lb ed="K" n="0734a17"/>令遵古典依法修行</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1709"><l>寻宽在训照</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1714" cb:place="inline"><note place="inline">披寻至典宽究根源知三教之指踪但言训照 <lb ed="K" n="0734a18"/>了五乘之玄妙独在经文</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1811"><l>迷循业愿苦</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1816" cb:place="inline"><note place="inline">荏苒循环于三界盖为迷心轮迴<unclear/>坠于 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0734b" n="0734b"/> <lb ed="K" n="0734b01"/>四生都缘业苦<persName>佛</persName>持大愿度此有情</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0115"><l>侵观霭运孝</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0120" cb:place="inline"><note place="inline">有精微而孝生有智证而 <lb ed="K" n="0734b02"/>观起慈雲高霭运动劳生法雨遍侵润兹物品</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0734b03"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0301"><l>嗔协健古寻</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0306" cb:place="inline"><note place="inline">细穷至理谓之寻聪慧不群谓之健仰法水以来霑灭情田之嗔火 <lb ed="K" n="0734b04"/>咸言上古尽协<persName>佛</persName>心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0409"><l>宽在训照迷</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0414" cb:place="inline"><note place="inline">道含万象谓之大教流百亿谓之宽智悬照于 <lb ed="K" n="0734b05"/>迷沦意唯在于提训</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0509"><l>循业愿苦侵</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0514" cb:place="inline"><note place="inline">愍循环而不定被业苦以相侵愿开扬化之门 <lb ed="K" n="0734b06"/>廣演玄溦之法</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0607"><l>观霭运孝齐</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0612" cb:place="inline"><note place="inline">悲智齐运忠孝兼行布霭霭之慈雲降霏霏之法雨 <lb ed="K" n="0734b07"/>咸观<persName>佛</persName>道孰不进修</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0734b08"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0801"><l>协健古寻宽</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0806" cb:place="inline"><note place="inline">跃行古道谓之健情含法藏谓之宽静阅真诠觊智心之渐朗细寻 <lb ed="K" n="0734b09"/>奥旨协大觉之指踪</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0909"><l>在训照迷循</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0914" cb:place="inline"><note place="inline">像教流通轨式恒在训示沉迷之众照开昏暗之心 <lb ed="K" n="0734b10"/>不使因循虚忙险道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1009"><l>业愿苦侵观</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1014" cb:place="inline"><note place="inline"><persName>佛</persName>愿若海化质如雲观五苦之含生未崇白业唱一 <lb ed="K" n="0734b11"/>宗之妙典惊倒黑山既无邪黨以来侵必有证真之方便</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1123"><l>霭运孝齐嗔</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1128" cb:place="inline"><note place="inline">霭运神通 <lb ed="K" n="0734b12"/>大崇孝行放光说法与古<persName>佛</persName>以道齐止贪離嗔作今来之诫制</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0734b13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1301"><l>健古寻宽在</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1306" cb:place="inline"><note place="inline">求法勇<g ref="#CB07536">锐</g>谓之健也古今时异<persName>佛</persName>旨体同跃跃在心正合宽仁之念 <lb ed="K" n="0734b14"/>明明寻善必跻寂灭之门</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1411"><l>训照迷循业</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1416" cb:place="inline"><note place="inline">训照迷谬因循业萦立名文为导利之门 <lb ed="K" n="0734b15"/>显光明作出生之路</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1509"><l>愿苦侵观霭</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1514" cb:place="inline"><note place="inline">行苦相侵劫石消而未息霭愿深廣智观 <lb ed="K" n="0734b16"/>鉴以不停</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1605"><l>运孝齐嗔协</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1610" cb:place="inline"><note place="inline">运动情枢伏除嗔欲心宗孝行志协事亲不唯贤圣以咸 <lb ed="K" n="0734b17"/>遵抑亦古今之齐咏</note>。</p></cb:div> <lb ed="K" n="0734b18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1801"><l>古寻宽在训</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1806" cb:place="inline"><note place="inline">师古寻真宽仁奖善潜想诸<persName>佛</persName>之行迹削除众识之妄缘欲训示于 <pb ed="K" xml:id="K35.1258.0734c" n="0734c"/> <lb ed="K" n="0734c01"/><unclear/>来在先修于殊事</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734c0109"><l>照迷循业愿</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734c0114" cb:place="inline"><note place="inline">高悬智曰谓之照不归<persName>佛</persName>道谓之迷循察深機 <lb ed="K" n="0734c02"/>廣开化行令除业苦愿作津樑</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734c0213"><l>苦侵观霭运</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734c0218" cb:place="inline"><note place="inline">死生逼迫谓之苦善恶相吞谓之侵 <lb ed="K" n="0734c03"/>运霭霭之定通令修观智悬明明之法印愿作指归</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734c0321"><l>孝齐嗔协健</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734c0326" cb:place="inline"><note place="inline">智心勇进谓之 <lb ed="K" n="0734c04"/>健贪嗔俱断谓之齐协大觉之玄风行孝悌之善道</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="K" n="0734c05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>御制莲花心轮迴文偈颂卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="K" n="0734c06"/><cb:div type="w"><p xml:id="pK35p0734c0601">甲辰岁高丽国大藏都监奉 <lb ed="K" n="0734c07" type="honorific"/><g ref="#CB30072">敕</g>雕造</p></cb:div> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0729a2001" to="#end0729a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">自</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0729b0101" to="#end0729b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0729b1701" to="#end0729b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0729b2001" to="#end0729b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">挽</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0729c0501" to="#end0729c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">临</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0729c0901" to="#end0729c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">就</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0729c0902" to="#end0729c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB28575">互</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0729c1201" to="#end0729c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">冰</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0729c1202" to="#end0729c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">于人间</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/><unclear/><unclear/></rdg></app> <app from="#beg0730a0201" to="#end0730a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">幢</lem><rdg wit="#wit.orig">憧</rdg></app> <app from="#beg0730a0601" to="#end0730a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0732a1301" to="#end0732a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">擢</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0729a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729a2001">自【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0729b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729b0101">已【CB】，巳【丽】</note> <note n="0729b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729b1701">已【CB】，巳【丽】</note> <note n="0729b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729b2001">挽【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0729c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c0501">临【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0729c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c0901">就【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0729c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c0902"><g ref="#CB28575">互</g>【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0729c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c1201">冰【CB】，<unclear/>【丽】</note> <note n="0729c1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c1202">于人间【CB】，<unclear/><unclear/><unclear/>【丽】</note> <note n="0730a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0730a0201">幢【CB】，憧【丽】</note> <note n="0730a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0730a0601">已【CB】，巳【丽】</note> <note n="0732a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0732a1301">擢【CB】，<unclear/>【丽】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>